Tune in met het ritme van de natuur

Hoe de Dosha’s een rol spelen bij het balanceren van je cyclus

Voor vrouwen vormt de maandelijkse cyclus een goede graadmeter voor haar gezondheid. Hieraan kun je aflezen welke Dosha’s er uit balans zijn en met die wetenschap kun je de juiste keuzes maken om zo je cyclus en daarmee je hormoonhuishouding te verbeteren.

Als Ayurveda ergens over gaat is het wel leven met de natuur. Vanzelfsprekend speelt jouw persoonlijke natuur, in Ayurveda ‘Prakriti’ genoemd, hierin een belangrijke rol. Wat werkt voor de één hoeft namelijk niet automatisch ook het antwoord te zijn voor de ander. Of zoals we in Ayurveda zo mooi zeggen ‘One woman’s medicine is another woman’s poison’.

Vandaar dat Ayurveda altijd start bij het observeren van wat er nu speelt. Op basis van deze informatie kun je in balans komen door het tegenovergestelde in te brengen. De Dosha’s spelen hierin een belangrijke rol. Zij zijn namelijk de drijfveren achter alle functies in je lichaam. Kijken naar hoe jouw lichaam functioneert geeft daarmee informatie over je huidige staat van gezondheid (ook wel ‘Vikriti’ genoemd in Ayurveda).

De vrouwelijke cyclus verdeeld in Dosha-fases:

De vrouwelijke cyclus start natuurlijk bij de ovulatie. Wat bij uitstek de Kapha fase van je cyclus is. Om die reden voel je jezelf vaak ook zelfverzekerd en steady in deze periode. Intensief sporten, licht ontbijten en koken met verwarmende kruiden (zoals oregano, tijm, zwarte peper en kaneel) helpen om in deze fase in balans te blijven.

De tweede fase, ook wel de pre-menstruele fase genoemd kan gekoppeld worden aan Pitta Dosha. Vandaar dat het drinken van een groene juice of aloe vera shot in deze fase kunnen bijdragen aan je gezondheid. Zeker wanneer je van nature al veel Pitta hebt is het belangrijk om milder te sporten. Denk bijvoorbeeld aan Hatha Yoga, wandelen in de natuur of zwemmen. Pittig eten in deze periode is funnest. Kies liever voor verkoelende voeding zoals basmati rijst en havermout.

Tot slot, de menstruatie zelf, ook wel de Vata fase genoemd. Hierin kun je de toon zetten voor je volgende menstruatie door voldoende rust te nemen. Sport de eerste paar dagen van je menstruatie niet (dit verstoord je hormoonhuishouding enorm!). Verwen jezelf liever met een warm magnesium-lavendel bad en eet makkelijk verteerbare en warme voeding. Houd je agenda zo leeg mogelijk en gun jezelf ruimte om echt helemaal niets te doen.

One woman’s medicine is another woman’s poison

Je eigen constitutie beïnvloedt de cyclus

Naast dat de verschillende fases van je cyclus gekenmerkt worden door Dosha’s zijn diezelfde drijfveren (Vata, Pitta en Kapha) ook verantwoordelijk voor een verstoorde menstruatie. Door te kijken naar de symptomen kun je achterhalen wat jij nodig hebt om je cyclus te verbeteren.

Heb je bijvoorbeeld veel last van hevige menstruaties die vaak gepaard gaan met hoofdpijn, een onrustige huid (acne) en veel irritatie. Dan betekent dit dat er teveel vuur (Pitta) in je systeem aanwezig is. Om dit te balanceren zul je verkoeling in moeten brengen. Dit kan bijvoorbeeld door te kiezen voor basmati rijst en groene groentes als basis voor je maaltijd, maar ook verkoelende kruiden zoals ‘Ashoka’ kunnen hierbij helpen.

Voor vrouwen die juist een hele lichte menstruatie hebben die vaak gepaard gaat met buikkrampen, moodswings en pijn in de onderrug geldt juist dat het inbrengen van warmte (om daarmee Vata te balanceren) key is voor het verbeteren van je cyclus.

Wanneer je cyclus heel lang is en gepaard gaat met een trage stofwisseling die nog extra vertraagd wordt of zelfs tot constipatie lijdt tijdens je menstruatie kan dit wijzen op teveel Kapha Dosha. Hierdoor heb je vaak ook de neiging om uit emotie meer te gaan eten en kan je jezelf heel zwaar of soms zelfs depressief voelen tijdens je menstruatie.

Wat iedere vrouw nodig heeft is dus heel persoonlijk en hangt af van welke type ze is en wat er op dit moment speelt.

Afstemmen op de Dosha’s

Je zult merken dat het afstemmen van je cyclus op de natuur maand in maand uit je menstruatie kan verbeteren. Zo is het vaak zo dat Pitta-types eerder een onbalans zullen ervaren in de Pitta-tijd van de cyclus en Kapha-vrouwen eerder in de Kapha-tijd. Toch zou je kunnen zeggen dat elke vrouw (in meer of mindere mate) haar cyclus kan verbeteren door haar voeding en levensstijl af te stemmen op de Dosha’s die in de verschillende fases van de menstruatie dominant zijn. Op die manier kun je jouw hormoonhuishouding optimaliseren.

Door je cyclus door de lens van de Dosha’s te lezen, kun je de meeste menstruatie kwaaltjes dus gemakkelijk voorkomen en er zelfs voor zorgen dat ze voor altijd verleden tijd worden voor jou. Want ook al heerst er de opvatting dat de vrouwelijke cyclus nou eenmaal komt met vele ongemakken: dit is niet hoe de natuur het bedacht heeft!